۱۳مه ۲۰۲۵ - دیابت نوع ۵ به تازگی توسط فدراسیون بین‌المللی دیابت به عنوان یک نوع متمایز از دیابت شناخته شده است. علیرغم نامش، بیش از دوازده نوع مختلف دیابت وجود دارد که طبقه بندی آنها به اندازه شماره گذاریشان مرتب نیست.در این مقاله یک راهنمای واضح برای انواع مختلف، از جمله برخی از مواردی که ممکن است نام آنها را نشنیده باشید، به همراه اطلاعاتی در مورد علل و نحوه درمان آنها ارائه شده است.
دیابت نوع ۱
دیابت نوع ۱، ناشی از حمله ی اشتباه سیستم ایمنی بدن به سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده است. این واکنش خودایمنی می تواند در هر سنی، از نوزادی تا پیری، رخ دهد.
این بیماری به رژیم غذایی یا سبک زندگی مرتبط نیست. در عوض، احتمالاً ناشی از ترکیبی از استعداد ژنتیکی و محرک های محیطی، مانند عفونت های ویروسی است.
درمان شامل دریافت مادام العمر انسولین است که از طریق تزریق یا پمپ ارائه می شود.
تعداد کمی از افرادی که با قند خون پایین، به نام هیپوگلایسمی، دست و پنجه نرم می کنند، می توانند پیوند سلول های جزایر پانکراس را دریافت کنند که از پانکراس اهداکنندگان فوت شده گرفته می شود. برای بسیاری، این پیوند، تعداد دوزهای انسولین مورد نیاز را کاهش می دهد، و برخی می توانند مصرف انسولین خود را به طور کامل قطع کنند.
علاوه بر این، ده ها نفر اکنون پیوندهای مشتق از سلول های بنیادی را برای "درمان" مؤثر دیابت خود دریافت کرده اند، با این حال، این افراد هنوز نیاز به مصرف داروهای قوی سرکوب کننده سیستم ایمنی دارند. این درمان هنوز به طور گسترده در دسترس نیست.
دیابت نوع ۲
دیابت نوع ۲، شایع ترین شکل این بیماری است و اغلب با داشتنBMI (شاخص توده بدنی) بالا مرتبط است. با این حال، می تواند افراد با وزن طبیعی، به ویژه افرادی که استعداد ژنتیکی قوی دارند را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
برخی از گروه های قومی، از جمله آسیای جنوبی و مردم آفریقایی تبار و کارائیبی، حتی در وزن های پایین تر بدن، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری هستند.
افزایش تولید انسولین بدن می تواند به کنترل سطح قند خون کمک کند. برخی از داروها تولید انسولین از پانکراس را افزایش می دهند، در حالی که برخی دیگر حساسیت به انسولین را بهبود می بخشند.
به عنوان مثال، متفورمین که توسط صدها میلیون نفر در سراسر جهان مصرف می شود، حساسیت به انسولین را بهبود می بخشد و تولید قند توسط کبد را متوقف می کند.
ده ها داروی مختلف برای کمک به کنترل قند خون در دیابت نوع ۲وجود دارد. نشان داده شده است که تنظیم درمان متناسب با هر فرد(پزشکی دقیق)، نتایج سلامتی را به طور قابل توجهی بهبود می بخشد.
تغییرات سبک زندگی همچنین می تواند دیابت را معکوس کند. این کار را می توان با رعایت یک رژیم غذایی کم کالری ۸۰۰کالری در روز انجام داد. در یک کارآزمایی تحقیقاتی، حفظ این رژیم غذایی به مدت ۱۲ماه، دیابت را در ۴۶ درصداز افراد معکوس کرد.
دیابت بارداری
این نوع دیابت در دوران بارداری، معمولاً بین هفته‌های ۲۴تا ۲۸، ایجاد می شود. این بیماری با تغییرات هورمونی که حساسیت بدن به انسولین را کاهش می دهند، ایجاد می شود.
عوامل خطر شامل اضافه وزن یا چاقی، سابقه خانوادگی دیابت و تولد نوزاد بزرگ در بارداری قبلی است.
افراد خاورمیانه ای و افرادی با تبار جنوب آسیا، سیاه پوست و کارائیبی آفریقایی، نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت بارداری هستند. سن نیز یک عامل خطر برای این نوع دیابت است، زیرا حساسیت به انسولین با افزایش سن کاهش می یابد. این بیماری را می توان با رژیم غذایی و ورزش، قرص یا تزریق انسولین درمان کرد.
انواع نادرتر دیابت
حداقل نه زیرگروه دیابت وجود دارد که شامل اشکال ژنتیکی نادر هستند که گاهی اوقات توسط یک تغییر ژنتیکی واحد ایجاد می شوند. برخی دیگر می توانند در اثر درمان، مانند جراحی یا داروهایی مانند استروئیدها ایجاد شوند.
• دیابت نوزادی در اوایل زندگی ظاهر می شود. برخی از تغییرات ژنتیکی بر نحوه ترشح انسولین از پانکراس تأثیر می گذارند. برخی از این افراد هنوز انسولین خود را تولید می کنند، بنابراین می توان آنها را با قرص هایی که به سلول های پانکراس کمک می کنند تا انسولین را به بیرون ترشح کنند، درمان کرد.
• دیابت بلوغ جوانان یا Mody، در مراحل بعدی زندگی رخ می دهد و با تغییرات ژنتیکی مرتبط است. چندین تغییر ژنی وجود دارد که برخی بر نحوه ی حس قند توسط سلول های پانکراس و برخی دیگر بر نحوه رشد پانکراس تأثیر می گذارند.
• دیابت نوع 3c: این بیماری در اثر آسیب به پانکراس ایجاد می شود. به عنوان مثال، افراد مبتلا به سرطان پانکراس ممکن است پس از برداشتن قسمت هایی از پانکراس به دیابت مبتلا شوند. همچنین می تواند پس از پانکراتیت (التهاب پانکراس) ایجاد شود.
• افراد مبتلا به فیبروز کیستیک نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت هستند. به این دیابت، دیابت مرتبط با فیبروز کیستیک گفته می شود. این خطر با افزایش سن افزایش می یابد و بسیار رایج است، به طوری که حدود یک سوم افراد مبتلا به فیبروز کیستیک تا سن ۴۰سالگی به دیابت مبتلا می شوند.
دیابت نوع ۵
این نوع دیابت که به تازگی نام گذاری شده است، با سوء تغذیه در اوایل زندگی مرتبط است. دیابت نوع ۵در کشورهای فقیرتر شایع تر است. حدود ۲۰تا ۲۵میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
این افراد دارای وزن کم بدن هستند، و دچار کمبود انسولین می باشند. اما کمبود انسولین ناشی از حمله ی سیستم ایمنی به سلولهای تولید کننده ی انسولین نیست. در عوض، بدن ممکن است در دوران کودکی تغذیه صحیحی برای کمک به رشد طبیعی پانکراس دریافت نکرده باشد.
مطالعات روی جوندگان نشان داده است که رژیم غذایی کم پروتئین در دوران بارداری یا نوجوانی منجر به رشد ضعیف پانکراس می شود. این موضوع سال هاست که شناخته شده است. داشتن پانکراس کوچک تر و اساساً، داشتن ذخایر کمتر سلول های تولید کننده انسولین، یک عامل خطر برای انواع مختلف دیابت می باشد.
دیابت، یک اصطلاح کلی برای طیف وسیعی از شرایطی است که منجر به افزایش سطح قند خون می شوند، اما علل اساسی آن بسیار متفاوت است. درک انواع خاص دیابت که فرد به آن مبتلا است، برای ارائه درمان مناسب بسیار مهم است.
با تکامل علم پزشکی، طبقه بندی دیابت نیز تکامل می یابد. تشخیص دیابت مرتبط با سوء تغذیه به عنوان نوع ۵، نشانه ای از همین پیشرفت است. این گامی به سوی درک بهتر و مراقبت جهانی بهتر به ویژه در کشورهای کم درآمد است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-05-diabetes-newly-disease.html